Tỉnh Ninh Bình, Tái Cơ Cấu Và Tìm Hướng Đi Mới Cho Ngành Nông Nghiệp

Vấn đề tái cơ cấu ngành nông nghiệp tỉnh nhà giai đoạn 2015-2020 theo định hướng năm 2030 với mục tiêu bố trí sắp xếp lại ngành nông nghiệp; đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào canh tác; hình thành vùng sản xuất thâm canh chất lượng cao, đảm bảo đủ tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm để xuất khẩu; huy động mọi thành phần kinh tế, mọi nguồn lực để xã hội hóa ngành nông nghiệp; tạo mắc xích liên kết nhà sản xuất-nhà tiêu thụ, nhà nước-nhà khoa học-nhà doanh nghiệp-nhà nông; nâng cao giá trị hiệu quả trên từng diện tích đất; tạo việc làm nâng cao đời sống nông dân và xây dựng thành công nông thôn mới.

Bà Quách Thị Ninh, nông dân xã Đồng Phong, huyện Nho Quan chia sẻ: “Nhà tôi có ba sào lúa, một năm cấy hai vụ lúa, trồng màu vụ đông, chăm bón vất vả cả năm trừ tất cả chi phí chỉ lãi hơn 1 triệu vnd, đấy là năm được mùa chứ có năm rét đậm, mưa bão thì thu không được bao nhiêu cả. Từ hai năm trở lại đây nhiều hộ trong xã chúng tôi cho Công ty Giống cây trồng và con nuôi Ninh Bình thuê đất trồng đậu tương để xuất khẩu sang Nhật Bản, mỗi năm được trả 70kg lúa/sào, 3 sào đã có hơn 2 tạ lúa, giá trị lúa cũng hơn 1 triệu vnd rồi, bằng thu nhập cày cấy cả năm. Ngoài ra, bà Ninh còn được công ty thuê làm việc nhà nông như bà vẫn làm theo sự hướng dẫn của cán bộ chuyên môn công ty, tiền công bà được trả từ 120-140.000 vnd/ngày/người, mỗi tháng cũng cho thu nhập trung bình khoảng 3 triệu vnd/người/tháng. ”

Chủ tịch hội đồng quản trị, Giám đốc hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp xã Đồng Phong, Ông Bùi Phú Hào, phát biểu: Xã chúng tôi chủ động thực hiện tái cơ cấu nông nghiệp ở địa phương bằng cách dồn ruộng thành thửa ruộng lớn để dễ đưa máy móc, phương tiện kỹ thuật vào sản xuất cánh đồng mẫu lớn. Xã Đồng Phong còn cho công ty thuê đất nông nghiệp từ năm 2016-nay, xã đã giao 85/196 ha đất nông nghiệp cho ba công ty thuê với thời hạn thuê từ 5 đến 10 năm để trồng rau sạch, lúa thương phẩm, đậu tương, khổ qua, khoai lang, khoai sọ,… Nhằm tạo thuận lợi cho bà con nông dân và doanh nghiệp, xã đứng ra làm trung gian thương lượng các điều khoản hợp đồng sao cho đôi bên cùng có lợi mà các hộ cho thuê đất cũng yên tâm. Trong hợp đồng, xã yêu cầu phía công ty phải hoàn trả đất đúng nguyên trạng sau khi kết thúc hợp đồng, không được làm biến đổi chất đất so với ban đầu, phải thuê lao động xã làm việc cho công ty,…Cùng với đó doanh nghiệp được ủy ban nhân dân xã hỗ trợ thủ tục pháp lý triển khai thuê đất; công ty chuyển giao kỹ thuật canh tác tiên tiến, tìm kiếm lao động địa phương,…Chính nhờ cách làm sáng tạo trên mà cùng một diện tích đất giá trị sản xuất được nâng cao, thu nhập người dân xã Đồng Phong được cải thiện.

Chủ tịch hội đồng quản trị, công ty Giống cây trồng và con nuôi Ninh Bình, Ông Vũ Văn Nga, phát biểu: Việc tích tụ đất ruộng thành cánh đồng mẫu lớn trong đề án tái cơ cấu nông nghiệp mang lại nhiều lợi ích cho người nông dân, địa phương và doanh nghiệp.
Đối với người nông dân: Có nguồn thu nhập định kỳ từ tiền thuê đất, được công ty nhận vào làm việc như một ‘công nhân’, được học hỏi kỹ thuật canh tác tiên tiến.
Đối với địa phương: Có nguồn thu ngân sách, phát triển nông nghiệp sạch theo hướng xuất khẩu ở địa phương, chấm dứt tình trạng ô nhiễm thuốc bảo vệ thực vật, giảm nghèo bền vững, tạo tiền đề thực hiện thành công chương trình xây dựng nông thôn mới.
Đối với doanh nghiệp: Đưa cơ giới hóa, giống mới, qui trình sản xuất mới vào canh tác giúp nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. Thêm vào đó, công ty cung cấp con giống, cây trồng, sản phẩm rau quả ra thị trường có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, tăng kim ngạch xuất khẩu nông nghiệp thu ngoại tệ đóng góp cho ngân sách nhà nước.

Ninh Bình triển khai tái cơ cấu nông nghiệp tỉnh là thực hiện một hợp phần tái cơ cấu tổng thể kinh tế phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế-xã hội gắn định hướng chung của TW. Tái cơ cấu phải ứng dụng công nghệ mới vào sản xuất-thu hái-bảo quản-chế biến sản phẩm nông nghiệp, đa dạng nhiều hình thức liên kết trong sản xuất, người nông dân phải là chủ thể của quá trình tái cơ cấu. Kế hoạch đặt ra năm 2018-2020 giá trị tăng trưởng ngành nông nghiệp Ninh Bình hàng năm phải đạt trên 2%, giá trị sản phẩm thu được trên 1ha đất nông nghiệp là hơn 130 triệu vnd/ha.

Ninh Bình Chú Trọng Phát Triển Kinh Tế Gắn Kết Bảo Vệ Môi Trường

Trong những năm qua, Ninh Bình thực hiện nhiều giải pháp như ban hành cơ chế, chính sách, cải cách thủ tục hành chính, xây dựng cơ sở hạ tầng, xúc tiến đầu tư đã thu hút nhiều nhà đầu tư trong và ngoài nước đến đầu tư trong các khu công nghiệp của tỉnh. Tỉnh Ninh Bình,TP-Đà Nẵng, TP-Cần Thơ  là một trong ba tỉnh, thành phố của cả nước được Bộ kế hoạch và đầu tư, Tổ chức phát triển công nghiệp Liên hợp quốc (UNIDO) chọn tham gia dự án “Triển khai sáng kiến khu công nghiệp sinh thái hướng tới mô hình khu công nghiệp bền vững tại Việt Nam”.

Giám đốc Ban quản lý các khu công nghiệp tỉnh Ninh Bình, ông Hoàng Đức Long phát biểu: “Mười năm trở lại đây, Ninh Bình chú trọng phát triển công nghiệp, xem việc hình thành các khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh là động lực đưa phát triển kinh tế địa phương, giải quyết việc làm, tăng thu ngân sách.”

Hiện nay, toàn tỉnh có 7 khu công nghiệp là Tam Điệp 1, Gián Khẩu, Tam Điệp 2, Khánh Phú, Phúc Sơn, Khánh Cư, Kim Sơn.

Khu công nghiệp Tam Điệp 1 có diện tích 64 ha, tọa lạc trên địa phận xã Quang Sơn (TP-Tam Điệp) thu hút 16 dự án đầu tư, đã có 12 dự án hoạt động sản xuất, giải quyết việc làm cho hơn 14.000 lao động địa phương và vùng lân cận.

Khu công nghiệp Gián Khẩu có tổng diện tích qui hoạch 262 ha, nằm trên địa phận ba xã Gia Trấn, Gia Tân, Gia Xuân thuộc huyện Gia Viễn; hiện có 28 dự án đăng ký đầu tư, có 14 dự án đã đi vào sản xuất-kinh doanh, thu hút trên 7.000 lao động.

Khu công nghiệp Khánh Phú được thành lập năm 2004, có diện tích qui hoạch 351 ha, tỉnh đã cấp phép đầu tư cho 39 dự án, có 14 doanh nghiệp đi vào hoạt động, tạo công ăn việc làm trên 7.000 lao động.

Khu công nghiệp Phúc Sơn có diện tích mặt bằng 142 ha, nằm trên địa bàn TP-Ninh Bình, thu hút 14 dự án đầu tư, có 2 dự án chính thức hoạt động, giải quyết việc làm cho gần 3.500 lao động.

Theo số liệu từ Sở Công Thương, năm 2015 bốn khu công nghiệp (Tam Điệp 1, Gián Khẩu, Khánh Phú, Phúc Sơn) nộp ngân sách tỉnh gần 2.000 tỷ vnd; năm 2016 đóng góp 3.000 tỷ vnd cho ngân sách tỉnh nhà.

Tổng số dự án đăng ký đầu tư  được tỉnh Ninh Bình cấp phép là 101 dự án, đã có 54 dự án đi vào sản xuất, giải quyết việc làm trên 30.000 lao động.

Trong suốt quá trình hình thành và phát triển các khu công nghiệp, cụm công nghiệp trọng điểm các cấp lãnh đạo thường xuyên đôn đốc, chỉ đạo công tác bảo vệ môi trường trong và ngoài khu công nghiệp đảm bảo môi trường nước, không khí, đất luôn nằm trong giới hạn cho phép của pháp luật. Những dự án trước khi được cấp giấy phép đều được thẩm định, đánh giá tác động môi trường, tỉnh Ninh Bình kiên quyết khước từ dự án có công nghệ lạc hậu có thể gây tác động xấu cho môi trường.  Ban quản lý các khu công nghiệp tỉnh phối hợp cùng Sở tài nguyên và môi trường, Phòng Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, các cơ quan trực thuộc Bộ Tài nguyên và môi trường tổ chức nhiều đoàn công tác đến thanh tra, kiểm tra hoạt động xử lý chất thải các doanh nghiệp có nguy cơ xảy ra vi phạm môi trường trong  khu công nghiệp. Tuy nhiên, một số cơ sở sản xuất đã gây ô nhiễm môi trường nước, không khí vượt quá qui chuẩn nên Ban quản lý các khu công nghiệp tiến hành kiểm tra xử phạt những đơn vị vi phạm và yêu cầu doanh nghiệp phải sớm khắc phục không để tái diễn tình trạng trên.

Để phát triển nền kinh tế xanh khi mời gọi đầu tư thì việc triển khai mô hình khu công nghiệp sinh thái được xem là lựa chọn đúng đắn nhất nhằm giải thiểu sự cố môi trường, tiết kiệm năng lượng vì mục tiêu phát triển bền vững. Thực hiện khảo sát bởi UNIDO, Bộ Kế hoạch và đầu tư quyết định chọn 5 doanh nghiệp thuộc khu công nghiệp Khánh Phú tham gia dự án. Đồng hành cùng dự án, tỉnh ủy Ninh Bình cam kết đồng tài trợ hơn 220 tỷ vnd để lắp đặt hệ thống chiếu sáng, trồng cây xanh tạo cảnh quan xanh-sạch-đẹp ở khu công nghiệp Khánh Phú.

Đây là cơ hội để Ban quản lý các khu công nghiệp tỉnh Ninh Bình, các doanh nghiệp được chuyển giao công nghệ, học hỏi mô hình quản lý tiên tiến, đổi mới công nghệ theo hướng tăng sản lượng, tăng chất lượng sản phẩm nhưng vẫn đảm bảo an toàn môi trường. Thêm đó, dự án cung cấp các khóa đào tạo chuyên sâu cho cán bộ chuyên trách Sở tài nguyên và môi trường, Sở công thương, Sở kế hoạch đầu tư, Ban quản lý các khu công nghiệp được tiếp cận kiến thức xây dựng mô hình khu công nghiệp sinh thái từ chuyên gia trong và ngoài nước giảng dạy. Dự án được triển khai từ năm 2014-nay đã có 10 doanh nghiệp tham gia và gặt hái được nhiều thành quả đáng phấn khởi. Vì vậy trong thời gian tới mô hình “Triển khai sáng kiến khu công nghiệp sinh thái hướng tới mô hình khu công nghiệp bền vững” cần được nhân rộng ở tất cả khu công nghiệp nhằm thay đổi nhận thức doanh nghiệp, nâng cao năng lực đội ngũ hoạch định chính sách và thực hiện thành công “Phát triển khu công nghiệp xanh, bền vững, hiệu quả”.